Mình lên Bangkok từ Pattaya bằng xe khách, xuống ở khu Yaowarat — phố người Hoa — lúc mặt trời đã lên khỏi mấy tấm biển hiệu. Cả ngày hôm đó chỉ có ba việc: xem tượng Phật vàng, đi thuyền một vòng trên sông Chao Phraya, và tối thì đi xem ca kỹ. Không đặt trước gì cả, cũng không cần đặt trước gì.
Người ta nói Bangkok là thành phố của chùa, nghe mãi thành quen. Nhưng đứng trước Wat Traimit mới thấy câu đó không phải để khen cho đẹp: chùa nằm ngay cuối một con phố toàn biển hiệu vàng đỏ, chen giữa tiệm vàng, quán mì và mấy chục chiếc xe tuktuk, mà bên trong vẫn mát và im như ở một thành phố khác.
Chùa "Ba Người Bạn" Ở Cuối Phố Người Hoa
Wat Traimit Witthayaram Worawihan (วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร) ở quận Samphanthawong, tức khu Chinatown của Bangkok, cuối đường Charoen Krung, sát phố Yaowarat. Chùa có lẽ có từ đầu thời Rattanakosin, nhưng phần lớn được xây lại trong thập niên 1930–1940.
Tên cũ của chùa là Wat Sam Chin (วัดสามจีน) hay Wat Sam Chin Tai — nghĩa là "chùa ba người Tàu", tương truyền do ba người bạn gốc Hoa lập nên. Ngày 3 tháng 2 năm 1940 chùa đổi tên thành Wat Traimit Witthayaram, "traimit" cũng là "ba người bạn". Năm 1956 chùa được xếp vào hàng chùa hoàng gia hạng hai.
Trong điện: tượng Phật vàng ngồi trên bệ trắng, tường phủ hoa văn vàng, nền đá cẩm thạch lát hình lục giác, một tấm thảm đỏ ở giữa cho người quỳ lạy.
Điều đầu tiên mình để ý không phải tượng mà là cái nền: đá cẩm thạch trắng lát thành từng ô lục giác, ghép khít đến mức đứng lên thấy lạnh cả bàn chân — vì phải cởi giày ở ngoài. Xung quanh là cột đá trắng, vách dán hoa văn vàng hình mắt lưới, đèn vàng hắt từ trên xuống. Cả căn phòng sáng nhưng không chói, kiểu ánh sáng người ta cố ý tính để tượng vàng nổi lên.
Trên tấm thảm đỏ, mấy người đang quỳ, có người mặc áo bò in chữ "STRONG" sau lưng, một người đeo túi chéo màu xanh, cả hai đều đi chân đất. Xung quanh là khách du lịch đứng xem, có người cầm điện thoại giơ lên rồi lại hạ xuống vì thấy ngại. Có tấm biển nhỏ nhắc du khách đừng chĩa chân về phía tượng và đừng quay lưng lại khi chụp hình. Mình đọc xong thì đứng nghiêng hẳn sang một bên.
Tượng Phật 5,5 Tấn Và Cú Rơi Năm 1955
Tượng có tên chính thức là Phra Phuttha Maha Suwanna Patimakon (พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร), người Thái quen gọi là Luang Pho Thongkham — "ông Phật vàng". Tượng cao 3 mét, nặng 5,5 tấn, ngồi tư thế Maravijaya — tay phải chạm đất, gọi là "chạm đất làm chứng". Đầu tượng hình quả trứng, đặc trưng của nghệ thuật Sukhothai giai đoạn đã chín, khoảng thế kỷ 13–14, dù cũng có ý kiến cho rằng tượng làm muộn hơn.
Tượng đúc bằng phương pháp sáp ong mất khuôn truyền thống, vàng dày 1 đến 1,5 cm, và vì quá lớn nên được đúc thành chín phần — đầu, thân, lòng, mỗi tay ba phần — ráp lại khít đến mức nhìn không thấy mối. Trong lớp vôi dưới đế người ta còn tìm thấy một chiếc chìa khoá dùng để tháo tượng ra khi cần chuyển đi.
Chuyện hay nhất là chuyện lớp vôi. Không ai biết chính xác từ lúc nào, nhưng có lẽ trước khi Ayutthaya thất thủ năm 1767, tượng bị bọc kín bằng một lớp vôi dày, sơn lên và dán các mảnh kính màu, để giấu đi giá trị thật và tránh bị cướp. Thời vua Rama III, tượng vẫn còn nguyên lớp vôi và được đặt làm tượng chính trong chùa Chotanaram (tức Wat Phraya Krai), gần khu Chinatown — đúng chỗ mà sau này người ta xây Asiatique. Năm 1935 chùa ấy đóng cửa, tượng được dời về Wat Traimit, và vì chùa chưa có điện nào đủ lớn, tượng nằm dưới một mái tôn suốt hai mươi năm.
Ngày 25 tháng 5 năm 1955, khi đưa tượng vào ngôi điện mới, dây cẩu bị đứt, tượng rơi xuống đất, lớp vôi nứt ra và người ta nhìn thấy màu vàng bên trong. Công việc dừng lại ngay để kiểm tra. Gỡ hết vôi thì cả bức tượng là vàng. Chuyện xảy ra rất gần dịp kỷ niệm 2.500 năm Phật lịch, nên báo chí Thái thời đó đưa tin rất nhiều và nhiều người coi đó là điềm lạ.
Guinness công nhận đây là tượng vàng đặc lớn nhất thế giới, và là vật tôn giáo có giá trị nội tại cao nhất: năm 1991 định giá 21,1 triệu bảng Anh, đến 2008 cập nhật thành 109 triệu bảng.
Toà Phra Maha Mondop nhìn từ chân cầu thang đá cẩm thạch. Tấm bảng vàng ghi "พระมหามณฑป พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร" — điện thờ tượng Phật vàng.
Toà nhà mình đứng trước là Phra Maha Mondop, bốn tầng, ốp đá cẩm thạch trắng, kiến trúc Thái hiện đại, do kiến trúc sư Arvuth Ngoenchuklin thiết kế. Công trình làm để kỷ niệm 80 tuổi của vua Bhumibol năm 2007 và mở cửa đón khách ngày 14 tháng 2 năm 2010. Tầng trên cùng là điện thờ, các tầng dưới là bảo tàng về bức tượng và Trung tâm Di sản Chinatown Yaowarat.
Cầu thang trắng hai bên dẫn lên, trên mỗi trụ có một chóp hình búp sen vàng. Mình đi lên, tới bậc giữa thì ngoái lại nhìn phố: từ trên này thấy cả mái tôn của chợ, mấy toà nhà ống cũ, và một góc sông. Bangkok từ trên cao nhìn xuống không đẹp lộng lẫy, nó lộn xộn và dày đặc — nhưng đúng là một thành phố đang sống, chứ không phải một phim trường.
Xuống Bến, Đi Thuyền Như Người Ta Đi Xe Buýt
Từ chùa ra, mình bắt taxi xuống bến Sathon ở cuối đường Charoen Krung, cạnh ga BTS Saphan Taksin. Bến này là cửa ngõ của gần như mọi tuyến thuyền trên sông, và cũng là chỗ dễ thấy nhất cái cách Bangkok dùng sông: người đi làm, học sinh, khách du lịch, tất cả chen nhau trên cùng một mặt nước.
Sông Chao Phraya dài 372 km, lưu vực 160.400 km², hình thành từ chỗ hợp lưu sông Ping và sông Nan ở Nakhon Sawan rồi đổ ra vịnh Thái Lan ở Samut Prakan. Tên "Chao Phraya" chỉ mới xuất hiện trong văn bản từ thời vua Mongkut, thế kỷ 19; trước đó người ta chỉ gọi nó là Menam, nghĩa đơn giản là "con sông".
Từ thuyền nhìn sang bờ: một dãy nhà trắng, bến tàu có người đứng chờ, và hai tấm biển quảng cáo đỏ rất lớn — kiểu quảng cáo chỉ hợp ở một thành phố mà ai cũng nhìn ra sông.
Nước sông đục, màu như cà phê sữa, và sóng do chính những chiếc thuyền khác tạo ra chứ không phải do gió. Thuyền mình đi là loại hop-on hop-off sơn xanh, mui vải, ghế nhựa, cửa mở toang. Cứ vài phút lại cập một bến: có bến chỉ là một tấm phao nổi buộc vào cọc, có bến to như một nhà ga nhỏ.
Cạnh bến: một hàng lốp ô tô cũ treo bằng xích dọc mép cầu tàu, phía trên là mấy chiếc phao cứu sinh và biển quảng cáo 5G. Thuyền cập nhanh tới mức người soát vé phải đứng sẵn ở mép.
Mình thích nhất đoạn qua khu Sathon: bến có mấy mái vòm trắng cong cong, một chiếc thuyền du lịch sơn xanh đang đón khách, và phía sau là một toà nhà cao tầng còn dở dang, sàn bê tông trơ ra từng tầng, cần cẩu vàng đứng bên cạnh. Một toà nhà bỏ dở giữa trung tâm tài chính, ngay bên sông, và không ai buồn che nó đi. Bangkok có nhiều chỗ như vậy: thành phố xây nhanh đến mức có công trình bị bỏ lại giữa đường.
Bến Sathon: mái vòm trắng, thuyền hop-on hop-off đang đón khách, và toà nhà cao tầng xây dở đứng sau.
Sà lan đen chở hàng, nước bắn tung khi thuyền mình vượt qua. Phía sau là toà nhà có chóp vàng — kiểu kiến trúc làm người ta phải quay lại nhìn lần hai.
Đoạn sông này có hai loại phương tiện chạy ngược chiều nhau: thuyền chở khách, và sà lan chở hàng nặng, mui thấp, sơn đen, mớn nước sâu đến mức mép sà lan gần bằng mặt nước. Thuyền mình lướt qua một chiếc, nước bắn lên thành thuyền, mấy người ngồi mạn trái ướt cả vai áo và cười.
Rồi tới ICONSIAM — toà nhà mà ai cũng bảo phải nhìn. Nó dài, thấp, nhiều tầng kính xếp lớp, mặt tiền có một mảng trắng hình tam giác như cánh buồm, và trên đó là chữ ICONSIAM. Bên dưới, sát mặt nước, là cả một dãy cửa hàng: Gucci, Bottega Veneta, Cartier, Hermès, và một cửa hàng Apple với logo táo trắng. Ngay cạnh là hai toà tháp cao vuông vức, một vàng một xám, cao đến mức phải ngửa cổ mới thấy hết.
ICONSIAM nhìn từ sông. Bên dưới là dãy cửa hàng hiệu, ngay mép nước là bến tàu và những cột đèn vàng nhỏ.
Mình ngồi nhìn một lúc và nghĩ: cùng một con sông, cách nhau vài trăm mét, bên này là chùa với tượng Phật vàng nặng 5,5 tấn, bên kia là Apple và Hermès. Không có gì đối lập cả — người Thái đi cả hai chỗ, trong cùng một ngày, mặc cùng một bộ đồ.
Cho Cá Ăn Ở Bến
Xuống thuyền, mình đứng lại ở mép bến một lúc. Nước đục, và ngay dưới chân cầu có cá — không phải cá cảnh, mà là cá da trơn to bằng cổ tay người lớn, nằm sát mặt nước, miệng há lên chờ.
Người Thái có tục thả cá, cho cá ăn để tích công đức, và ở các bến sông chuyện này thành một cảnh rất đời thường: người ta đứng trên bậc đá, bẻ bánh mì thành từng mẩu nhỏ rồi thả xuống. Mình làm theo. Cá không lao vào giật mồi như cá koi trong chùa; chúng nổi lên chậm, há miệng, rồi lại lặn. Có con nằm nghiêng hẳn lên mặt nước để giành miếng to hơn, trông đến là lười.
Mình đứng đó chắc mười lăm phút, không nói gì. Đây là thứ mình nhớ nhất trong ngày — không phải tượng vàng, không phải toà nhà cao nhất, mà là cảm giác đứng trên một bậc đá ẩm, phía trên là phố xá ồn ào, phía dưới là một đàn cá đang chờ, và không ai giục mình đi đâu cả.
Đêm Ở Rạp Ca Kỹ
Tối hôm đó mình đi xem một show ca kỹ — loại show mà ở Bangkok ai cũng biết, và hầu như khách du lịch nào cũng được khuyên đi một lần.
Ở Bangkok, show loại này nổi tiếng nhất là Calypso Cabaret: thành lập năm 1988 trong một rạp chiếu phim cũ trên đường Sukhumvit, chuyển tới rạp của khách sạn Ambassador năm 1992, rồi sang khách sạn Asia trên đường Phaya Thai, và từ năm 2012 thì đóng ở Asiatique bên đường Charoen Krung — đúng cái khu mà mình vừa đi thuyền ngang qua buổi trưa. Nhiều bài báo và sách du lịch gọi đây là thứ "phải xem một lần", và đúng là nó được dàn dựng theo kiểu đó: sân khấu, phục trang, ánh sáng, nhạc, tất cả đều làm để khán giả vỗ tay.
Sau show, khách được ra chụp hình với diễn viên. Người bên trái đội chiếc mũ lông đỏ cam cao gần bằng nửa người, mặc bộ đính đá và đi bốt trắng ánh kim; người giữa mặc bộ màu da đính đá; người bên phải váy đỏ sequin xẻ cao, đội vương miện.
Tấm thứ hai, chụp lại lần nữa. Người mặc váy đỏ giơ ngón cái, người đội mũ lông vẫn giữ nguyên dáng tay như đang biểu diễn.
Phần lớn người biểu diễn trong các show này là phụ nữ chuyển giới. Trong tiếng Thái có từ kathoey (กะเทย), gốc Khmer, được dịch sang tiếng Anh là "ladyboy" — nhưng chính người Thái chuyển giới phần lớn không tự gọi mình như vậy. Trong một nghiên cứu với 195 phụ nữ chuyển giới Thái, đa số tự gọi mình là phuying, nghĩa là "phụ nữ"; một số ít dùng phuying praphet song — "người phụ nữ loại hai"; rất ít người dùng chữ kathoey. Cũng có cách nói phet thi sam, "giới tính thứ ba". Từ kathoey trong tiếng Thái còn dùng cho cả đàn ông gay nữ tính, và trước thập niên 1960 nó chỉ chung bất kỳ ai lệch khỏi chuẩn giới tính thông thường.
Về mặt pháp lý, từ tháng 1 năm 2015 hiến pháp Thái có điều khoản bảo vệ khỏi phân biệt đối xử vì giới tính, nhưng một giới tính thứ ba riêng thì chưa được công nhận. Nghĩa là trên sân khấu thì rực rỡ nhất thành phố, còn giấy tờ thì vẫn ghi tên và giới tính cũ.
Mình ngồi ở hàng giữa. Show chạy chừng một tiếng, hát nhép theo nhạc Thái, Anh, Hoa, có tiết mục múa quạt, có tiết mục giả trang nhân vật nổi tiếng, có màn diễu qua lối đi giữa khán giả. Người ngồi cạnh mình là một gia đình có hai đứa trẻ, đứa nhỏ vỗ tay suốt. Không khí kiểu tạp kỹ hơn là "show của người chuyển giới" theo nghĩa người ta vẫn tò mò — và mình nghĩ đó là điểm hay nhất của nó.
Nói thật một chút: đây là một show giải trí đại chúng, không phải một tác phẩm nghệ thuật, và nó không rẻ. Phục trang thì lộng lẫy thật, nhưng nhạc phát từ loa, hát nhép, và cả rạp ai cũng đang cầm điện thoại. Có một chi tiết làm mình khó chịu: nhiều khách tới chỉ để chụp hình với diễn viên như chụp với một vật lạ, huých nhau cười. Mình vẫn ra chụp, vì ba người kia đứng đó, tạo dáng, cười, chờ — họ đang làm việc, và việc đó đáng được đối xử tử tế. Nếu bạn đi, hãy chụp, nhưng chụp như chụp với người vừa biểu diễn cho mình xem, đừng chụp như chụp một con thú.
Ghi chú nếu bạn muốn đi y như vậy
- Wat Traimit: ở 661 Charoen Krung, quận Samphanthawong. Đi MRT tới Hua Lamphong rồi đi bộ chừng 10 phút, hoặc taxi từ Yaowarat. Khu điện tượng vàng thu vé riêng, có bảo tàng bên dưới; mang tiền mặt.
- Ăn mặc: che vai và đầu gối, cởi giày trước khi vào điện. Nền đá lạnh, đi tất cũng được.
- Khi chụp hình trong điện: đừng quay lưng hay chĩa chân về phía tượng, đừng chạm vào bệ. Có biển nhắc bằng tiếng Anh và tiếng Thái.
- Đi thuyền: bến Sathon nằm ngay dưới ga BTS Saphan Taksin. Có thuyền công cộng rẻ, đông, dừng nhiều bến; có thuyền du lịch hop-on hop-off đắt hơn nhưng có chỗ ngồi và loa thuyết minh. Mua vé tại quầy, không cần đặt trước.
- Khi thuyền cập bến: đứng sau vạch, thuyền tới rất nhanh và không chờ. Lên bằng chân trái theo hướng dẫn của người soát vé.
- Muốn chụp hình đẹp: ngồi mạn phải khi đi từ Sathon về phía nam sẽ thấy ICONSIAM rõ hơn; ngược lại thì được phía chùa và toà nhà có chóp vàng.
- Cho cá ăn: thả thức ăn sát bờ, đừng ném ra giữa dòng; cá ở đây quen người và ăn rất chậm.
- Show ca kỹ: đặt vé trước, nhất là cuối tuần. Đến sớm 30 phút vì phải đổi vé và xếp hàng. Sau show có phần chụp hình với diễn viên — mang tiền lẻ.
- Mang áo khoác: trong rạp máy lạnh rất lạnh, còn ngoài bến thì ẩm.
Một chút cảm nhận
Sáng thì đứng dưới một bức tượng vàng nặng 5,5 tấn từng bị bọc vôi gần hai trăm năm để không ai lấy. Trưa thì ngồi trên một chiếc thuyền gỗ, nhìn sà lan chở hàng và toà nhà bỏ dở. Chiều thì bẻ bánh mì cho cá ăn ở mép bến. Tối thì ngồi trong một rạp kín xem ba người đàn ông sinh ra đã khác điều mình thấy.
Không chỗ nào liên quan tới chỗ nào, và cả ngày không có gì gọi là "trải nghiệm đặc biệt". Nhưng đây đúng là kiểu một ngày mình thích nhất khi đi: không đặt trước, không có lịch, cứ đi tới đâu thì đứng đó nhìn lâu hơn một chút.
Bangkok là thành phố dễ bị chê vì ồn, vì nóng, vì xe cộ. Nhưng nó cũng là thành phố mà một bức tượng vàng, một con sông đục, một đàn cá và một rạp ca kỹ có thể nằm gọn trong cùng một ngày, cách nhau vài cây số, và không ai thấy có gì lạ.
Ảnh do mình chụp tại Wat Traimit, sông Chao Phraya và một show ca kỹ ở Bangkok, tháng 2 năm 2020. Vui lòng ghi nguồn "Mìn Thích Làm Vlog" nếu dùng lại.
I came up to Bangkok from Pattaya by coach and got off in Yaowarat — Chinatown — when the sun was already above the shop signs. The whole day had exactly three items on it: see the golden Buddha, take a boat loop on the Chao Phraya, and go to a cabaret show that evening. Nothing was booked, and nothing needed to be.
People say Bangkok is a city of temples until the phrase stops meaning anything. Then you stand in front of Wat Traimit and it means something again: the temple sits at the end of a street made entirely of red and gold signs, wedged between gold shops, noodle stalls and a few dozen tuk-tuks, and inside it is cool and quiet as if it were in a different city.
The "Three Friends" Temple At The End Of Chinatown
Wat Traimit Witthayaram Worawihan (วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร) is in Samphanthawong district, Bangkok's Chinatown, at the end of Charoen Krung Road beside Yaowarat. The temple probably dates to the early Rattanakosin period, though most of it was rebuilt in the 1930s and 1940s.
Its old name was Wat Sam Chin (วัดสามจีน), or Wat Sam Chin Tai — "the temple of the three Chinese", said to have been founded by three Chinese friends. On 3 February 1940 it was renamed Wat Traimit Witthayaram, where "traimit" also means three friends. In 1956 it became a second-class royal temple. Most people simply call it the Temple of the Golden Buddha.
Inside: the golden Buddha on a white pedestal, walls covered in gold lattice, a floor of hexagonal marble slabs, and one red carpet in the middle for people to kneel on.
The first thing I noticed was not the statue but the floor: white marble cut into hexagonal tiles, fitted so tightly that it felt cold through bare feet — because you take your shoes off outside. Around it, white stone columns, walls papered in gold lattice, gold light falling from above. The room is bright without glare, the kind of lighting someone worked out on purpose so the gold statue would lift off the background.
On the red carpet a few people were kneeling, one wearing a denim jacket with "STRONG" printed across the back, another with a green cross-body bag, both barefoot. Around them tourists stood watching, one raising a phone and then lowering it again, embarrassed. A small sign asks visitors not to point their feet at the statue and not to turn their back on it for a photo. I read it and then stood distinctly to one side.
A 5.5-Tonne Buddha, And The Drop In 1955
The statue's official name is Phra Phuttha Maha Suwanna Patimakon (พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร); Thais usually call it Luang Pho Thongkham — "the golden monk". It is 3 metres tall and weighs 5.5 tonnes, seated in the Maravijaya attitude, right hand touching the earth, the gesture of "the earth as witness". The head is egg-shaped, a mark of fully developed Sukhothai art of the 13th–14th centuries, though some scholars date it later.
It was cast by the traditional lost-wax method, the gold between 1 and 1.5 cm thick, and because it is so large it was cast in nine sections — head, torso, lap, three pieces per arm — fitted together so closely you cannot see the joins. Inside the plaster at the base they found a key, used to take the statue apart for transport.
The best part is the plaster. Nobody knows exactly when, but probably before Ayutthaya fell in 1767, the statue was sealed in a thick layer of stucco, painted and studded with coloured glass, to hide its value and keep it from being looted. Under King Rama III it was still plastered over, installed as the principal image at Wat Chotanaram (Wat Phraya Krai), near Chinatown — exactly where Asiatique now stands. In 1935 that temple closed and the statue moved to Wat Traimit, where there was no hall big enough, so it sat under a corrugated iron roof for twenty years.
On 25 May 1955, while being hoisted into the new hall, the ropes broke, the statue hit the ground, the plaster cracked, and people saw gold underneath. Work stopped at once. When all the plaster came off, the whole statue was gold. It happened close to the 2,500th anniversary of the Buddha's passing, so Thai newspapers covered it heavily and many people treated it as a sign.
Guinness recognises it as the largest solid gold sculpture in the world and, by intrinsic value, the most valuable religious object: valued at £21.1 million in 1991 and updated to £109 million in 2008.
The Phra Maha Mondop from the foot of its marble stairs. The gold plaque reads "พระมหามณฑป พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร" — the shrine of the golden Buddha.
The building in front of me is the Phra Maha Mondop: four storeys, clad in white marble, modern Thai style, designed by the architect Arvuth Ngoenchuklin. It was built for King Bhumibol's 80th birthday year in 2007 and opened on 14 February 2010. The top floor is the shrine; the lower floors hold a museum about the statue and the Yaowarat Chinatown Heritage Center.
White stairs lead up on both sides, each pillar topped with a gold lotus bud. Halfway up I turned around and looked at the street: tin roofs over the market, narrow old shophouses, a corner of the river. Bangkok from above is not gorgeous; it is crowded and improvised — but it is unmistakably a city people live in, not a film set.
Down To The Pier, Taking A Boat Like A Bus
From the temple I took a taxi down to Sathon Pier at the bottom of Charoen Krung Road, beside Saphan Taksin BTS station. That pier is the gateway to almost every boat line on the river, and it is also the easiest place to see how Bangkok uses its river: office workers, schoolchildren and tourists all crowded onto the same stretch of water.
The Chao Phraya is 372 km long with a basin of 160,400 km², formed where the Ping and Nan rivers meet at Nakhon Sawan and running out into the Gulf of Thailand at Samut Prakan. The name "Chao Phraya" only appears in written records from the reign of King Mongkut in the 19th century; before that people simply called it Menam — "the river".
Looking across from the boat: a row of white buildings, a pier with people waiting, and two enormous red billboards — the kind of advertising that only makes sense in a city where everyone looks at the river.
The water is opaque, the colour of milk coffee, and the waves come from the other boats rather than the wind. Ours was a hop-on hop-off boat, painted blue, canvas roof, plastic seats, doors wide open. Every few minutes it pulled into a pier: some are just a floating pontoon tied to posts, others as big as a small station.
Beside the pier: a row of old car tyres chained along the edge, life rings above them, a 5G billboard behind. The boat comes in so fast the ticket collector is already standing at the edge.
My favourite stretch was around Sathon: a pier with curved white roofs, a blue tour boat loading passengers, and behind it a half-finished high-rise with bare concrete floors and a yellow crane still standing next to it. An abandoned tower in the middle of the financial district, right on the river, and nobody bothers to hide it. Bangkok has a lot of that: the city built so fast that some buildings were simply left standing in the road.
Sathon pier: white curved roofs, a hop-on hop-off boat loading, and the unfinished tower behind.
Black cargo barges, water thrown up as our boat overtook them. Behind, a tower with a golden dome — the kind of building that makes you turn around for a second look.
Two kinds of traffic run against each other on this stretch: passenger boats, and heavy cargo barges, low-roofed, painted black, loaded so deep that their gunwales sit almost level with the water. We passed one and the wash came over the side; the people on the port side got wet shoulders and laughed.
Then ICONSIAM — the building everyone says you have to see. Long, low, layered in glass, with a white triangular panel on the front like a sail and the name across it. At water level, a whole row of shops: Gucci, Bottega Veneta, Cartier, Hermès, and an Apple store with a white apple logo. Next to it, two square towers, one gold and one grey, tall enough that you have to crane your neck.
ICONSIAM from the water. The row of luxury shops at the base, the pier at the waterline, small gold lamp posts along the front.
I sat looking at it and thought: on the same river, a few hundred metres apart, one bank has a temple with a 5.5-tonne golden Buddha, the other has Apple and Hermès. There is no contradiction in it. Thai people go to both, on the same day, in the same clothes.
Feeding The Fish At The Pier
I got off the boat and stood at the edge of the pier for a while. The water is murky, and right under the walkway there were fish — not ornamental fish, but catfish as thick as an adult's wrist, lying just under the surface with their mouths open, waiting.
Thais release fish and feed them to make merit, and at river piers it turns into an ordinary daily scene: people stand on the stone steps, tear bread into small pieces and drop them in. I did the same. These fish do not rush the food the way the koi in a temple pond do; they rise slowly, open their mouths, sink again. One lay right over on its side to fight for a bigger piece, looking profoundly lazy.
I stood there for maybe fifteen minutes without saying anything. That is what I remember most from the day — not the golden statue, not the tallest building, but the feeling of standing on a damp stone step with the noisy street above me and a shoal of waiting fish below, and nobody hurrying me anywhere.
A Night At The Cabaret
That evening I went to a cabaret show — the kind of show everybody in Bangkok knows about and almost every visitor is told to see once.
In Bangkok the best-known is Calypso Cabaret: founded in 1988 in a converted cinema on Sukhumvit Road, moved to the Ambassador Hotel theatre in 1992, then to the Asia Hotel on Phaya Thai Road, and since 2012 resident at Asiatique on Charoen Krung Road — the very stretch I had drifted past on the boat that afternoon. Travel writing has called it a "must-do" for years, and it is staged exactly like that: sets, costumes, lighting, music, all built to earn applause.
After the show, guests file out to take photos with the performers. On the left, a feather headdress of red and orange almost half a body tall, a rhinestoned costume and white metallic boots; in the middle, a nude-toned rhinestoned bodysuit; on the right, a red sequinned dress with a high slit and a tiara.
The second take. The performer in red gives a thumbs up; the one in the headdress holds the same stage pose she used on stage.
Most performers in these shows are transgender women. Thai has the word kathoey (กะเทย), from Khmer, usually translated into English as "ladyboy" — but most Thai trans women do not call themselves that. In one study of 195 Thai transgender women, most called themselves phuying, meaning "woman"; a minority used phuying praphet song, "second kind of woman"; very few used kathoey. There is also phet thi sam, "third sex". In Thai the word kathoey is used for effeminate gay men too, and before the 1960s it covered anyone who fell outside the usual gender norms.
Legally, since January 2015 the Thai constitution has protected against discrimination on grounds of gender, but a separate third gender is still not recognised. So on stage they are the most glittering thing in the city, while on paper the name and the gender are the old ones.
I sat in the middle rows. The show ran about an hour: lip-synced numbers in Thai, English and Chinese, a fan dance, a celebrity impersonation, a parade down the aisle between the audience. Next to me was a family with two children, the younger one clapping the whole way through. The atmosphere was variety show rather than "a transgender show" in the curious sense people expect — and I think that is the best thing about it.
An honest note: this is mass entertainment, not a work of art, and it is not cheap. The costumes really are lavish, but the music comes out of a speaker, the singing is lip-synced, and the entire auditorium is holding phones. One thing did bother me: plenty of guests come only to photograph the performers as if they were an exhibit, nudging each other and laughing. I still went for a photo, because those three women were standing there, posing, smiling, waiting — they were at work, and that work deserves to be treated decently. If you go, take the photo, but take it as you would with someone who has just performed for you, not as you would with an animal.
Notes If You Want To Do The Same Day
- Wat Traimit: 661 Charoen Krung Road, Samphanthawong. Take the MRT to Hua Lamphong and walk about 10 minutes, or a taxi from Yaowarat. The mondop shrine charges its own admission and has a museum below; bring cash.
- Dress: cover shoulders and knees, and take your shoes off before the shrine. The marble floor is cold — socks are fine.
- Photographing inside: do not turn your back or point your feet at the statue, and do not touch the pedestal. There are signs in Thai and English.
- Boats: Sathon Pier is directly under Saphan Taksin BTS station. Public boats are cheap, crowded and stop everywhere; hop-on hop-off tourist boats cost more but give you a seat and commentary. Buy at the counter, no booking needed.
- When the boat comes in: stand behind the line; it arrives fast and does not wait. Board with your left foot, as the ticket collectors will tell you.
- For photos: sit on the right-hand side heading south from Sathon for the clearest view of ICONSIAM; the other side gives you the temple roofs and the gold-domed tower.
- Feeding fish: drop the food close to the bank rather than into midstream; the fish here are used to people and eat slowly.
- The cabaret: book ahead, especially at weekends. Arrive 30 minutes early to exchange tickets and queue. There is a photo session with the performers afterwards — bring small notes.
- Bring a jacket: the theatre air-conditioning is fierce, while the pier is humid.
A Last Thought
In the morning I stood under a 5.5-tonne gold statue that spent nearly two hundred years in plaster so nobody would take it. At noon I sat on a wooden boat watching cargo barges and a half-built tower. In the afternoon I tore bread for fish at the edge of a pier. At night I sat in a dark theatre watching three people who were born looking like something other than what I was looking at.
None of it connects to any of the rest, and nothing in the day qualifies as a "special experience". But this is exactly the kind of day I like best when travelling: nothing booked, no schedule, just stopping wherever I land and standing there a little longer than necessary.
Bangkok is easy to complain about — loud, hot, traffic everywhere. It is also the kind of city where a gold statue, a brown river, a shoal of catfish and a cabaret can fit into one day a few kilometres apart, and nobody finds it strange.
Photos taken by me at Wat Traimit, on the Chao Phraya and at a Bangkok cabaret show in February 2020. Please credit "Mìn Thích Làm Vlog" if you reuse them.
Bình luận
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Đăng nhập hoặc đăng ký để bình luận.