Có những nơi mình đến chỉ vì nó nằm trên đường về. Khao Chi Chan là một chỗ như thế. Hôm đó cả nhóm đi từ Pattaya xuống Na Chom Thian, tính ghé nửa tiếng rồi đi tiếp — vậy mà khi ngọn núi hiện ra sau hàng cây, cả xe im mất một lúc.
Trên vách đá xám là một pho Phật đang ngồi. Không có tượng nào được dựng lên ở đó cả: chỉ có đá, và những đường khắc sâu vào đá, khảm vàng, mảnh đến mức từ xa nó vẫn sáng lên như ai đó lấy bút vẽ lại một bức tượng vốn đã có từ trước. Mình đứng dưới chân núi, đầu ngửa ra sau, và nghĩ: hoá ra có những thứ người ta không xây, mà chỉ làm cho nó hiện ra.
Khao Chi Chan nhìn từ bãi cỏ phía trước. Cả pho Phật chỉ là những đường nét — nhưng đủ để cả ngọn núi thành một chỗ thờ.
Ra khỏi Pattaya, và ngọn núi hiện ra sau hàng cây
Từ trung tâm Pattaya, đi về phía nam theo đường Sukhumvit, qua Jomtien, qua mấy cây xăng và một dãy hàng bán đồ biển, rồi rẽ trái vào con đường nhỏ có tên Baan Yen — đường Chb. 1003. Chạy thêm chừng bốn cây số, bên trái là núi.
Cả quãng đường khoảng 20 cây số, mất chừng 25–30 phút. Trên đường có những chỗ rất dễ nhận: vườn nho Silverlake với mấy cái cổng kiểu châu Âu, công viên nước Ramayana, và một loạt điểm du lịch mọc lên quanh đó. Nhưng cái làm mình nhớ lại không phải mấy chỗ đó, mà là khoảnh khắc ngọn núi đá vôi hiện ra: hình như chiếc nón úp, một bên là vách dựng đứng, phẳng lì như bị ai bào.
Vách phẳng đó không phải tự nhiên. Nó là vết sẹo của một thời người ta nổ mìn ở đây để lấy đá.
Ngọn núi từng bị nổ mìn để lấy đá
Đá của Khao Chi Chan từng được chở đi làm đường băng cho căn cứ không quân U-Tapao trong thời chiến tranh Việt Nam — thời mà lính Mỹ đóng ở vùng này và Pattaya đổi đời từ một làng chài thành thành phố giải trí. Đến đầu những năm 1990, việc khai thác vẫn tiếp tục, và ngọn núi đứng trước nguy cơ bị ăn mòn từng lớp cho đến khi không còn gì để nhìn.
Năm 1995, Đại lão Hòa thượng Somdet Phra Yanasangworn — vị Tăng thống của Thái Lan khi đó — lên tiếng để dừng việc khai thác. Ý tưởng được trình lên nhà vua: biến vách đá còn lại thành một pho Phật để kỷ niệm 50 năm Nhà vua Bhumibol Adulyadej lên ngôi, tức năm 1996. Nhà vua đồng ý, và cho phép dùng một phần đá của chính ngọn núi.
Công việc được giao cho một công ty tư nhân, với Viện Công nghệ châu Á (AIT) làm đơn vị tư vấn và giám sát kỹ thuật. Tháng 1 năm 1996, nhóm kỹ thuật của Viện Công nghệ Phra Chomklao ở Thonburi dùng laser để cắt vào đá vôi — lần đầu tiên kỹ thuật này được dùng để khắc một pho tượng Phật ở quy mô như vậy. Vách núi được làm phẳng trước, rồi đường nét mới được khoét vào.
Dấu vết vẫn còn, và mình thấy nó rõ hơn mình tưởng: ngay dưới chân tượng là một bãi đá vụn xếp thành từng đống, cỏ mọc chen giữa, và một hàng cọc sắt với dây xích chạy ngang — ranh giới không cho ai bước tới sát vách. Đứng đó mới hiểu chỗ này từng là một mỏ đá, chứ không phải một ngôi chùa được quy hoạch từ đầu.
Vì sao là nét vẽ, không phải phù điêu
Đây là phần mình thích nhất trong câu chuyện. Nhà vua đã xem các phương án và quyết định không đắp tượng nổi, cũng không tạc phù điêu, mà chỉ khắc đường nét — nhưng khắc đủ sâu và đủ đậm để từ xa vẫn nhìn ra một pho Phật. Lý do rất thực tế: phù điêu nổi trên vách đá vôi sẽ phải bảo trì liên tục, thời gian thi công dài, chi phí lớn, và đá vôi thì không giữ được hình khối mảnh.
Kết quả là một pho Phật cao 109 mét, bề ngang hai đầu gối 70 mét, ngồi trên toà sen cao 21 mét — tính từ đế lên tới đỉnh là 130 mét. Các đường khắc rộng khoảng 30–40 phân, sâu chừng 10 phân, và được khảm kín bằng gạch mosaic màu vàng (một số nguồn gọi là vàng lá). Ánh sáng buổi chiều đập vào những viên mosaic đó, và đó là lý do pho tượng sáng lên dù nó chỉ là một bản vẽ trên đá.
Tư thế của pho Phật là ngồi kiết già, tay phải buông qua đầu gối, các ngón chỉ xuống đất — thế gọi đất làm chứng, khoảnh khắc trước khi thành đạo. Hình mẫu được lấy từ Phra Phuttha Nawarat Bopit, phong cách Sukhothai pha Lanna. Tên của pho tượng do nhà vua đặt: Phra Phuttha Maha Wachira Uttamopat Satsada — đại ý Đức Phật, bậc Đạo sư rực sáng và tối thượng, như viên kim cương lớn.
Dưới chân pho tượng, trên vách đá, có hai dòng chữ Thái khảm vàng. Dòng ngắn là ๒๕๓๙ — năm 2539 theo Phật lịch, tức 1996. Dòng dài là tên pho tượng. Mình đứng nhìn rất lâu hai dòng chữ đó, vì chúng là thứ duy nhất trên vách nói cho người xem biết chuyện gì đã xảy ra ở đây, vào năm nào, và vì ai.
Nhìn gần mới thấy đường nét mảnh đến mức nào: mỗi đường là một rãnh đá khảm vàng, chạy theo vành tai, theo nếp áo, theo từng cánh sen.
Có một điều mình không nghĩ tới trước khi đến: những đường vàng ấy không phải lúc nào cũng vàng. Giữa trưa, nắng đổ thẳng xuống, chúng gần như biến mất, chỉ còn một vách đá xám trơn. Đến khoảng bốn giờ, khi nắng chếch, cả pho tượng mới hiện lên — mảnh như sợi chỉ, và bạn hiểu vì sao người ta chọn cách vẽ nét thay vì đắp khối.
Đứng dưới chân núi
Khu đất trước núi là một bãi cỏ rộng, tháng Hai thì có chỗ xanh, chỗ đã khô vàng. Một lối đi bộ lát đá chạy ngang, mấy chậu cây được cắt tỉa thành hình tròn, một ngôi nhà nhỏ mái đỏ, hai lá cờ vàng, và một tấm bảng trắng ghi thông tin. Người đi lại thành từng nhóm nhỏ, ai cũng ngửa cổ.
Ở khoảng cách đó, con người trở thành những chấm. Trong ảnh, mình đứng trước vách đá mà chỉ chiếm một đoạn ngắn bằng một phần mười chiều cao pho tượng — cảm giác rất lạ, kiểu như bị thu nhỏ lại đúng lúc người ta muốn bạn thấy mình nhỏ. Bãi cỏ thì rộng, nhưng chẳng ai chạy; tiếng nói cũng nhỏ. Một chỗ như thế tự nó khiến người ta hạ giọng.
Đứng ở khoảng cách đủ để thấy hết pho tượng — và cũng đủ để thấy mình bé đến mức nào.
Mình không phải người theo đạo Phật, nhưng ở đây người ta tự nhiên chắp tay. Không ai bảo phải làm thế.
Pho tượng đen trong am và những mảnh vàng lá
Phía bên phải bãi cỏ có một am nhỏ, mái cao, thông gió bốn phía. Trong am là một pho Phật ngồi bằng đồng hoặc đá đen, và trên mình pho tượng là hàng nghìn mảnh vàng lá dán chồng lên nhau — chỗ dày thành mảng, chỗ chỉ còn một miếng nhỏ như vảy cá. Pho tượng vì thế không còn màu đen đều: nó lốm đốm, lấp lánh, giống một thứ gì đó được cộng đồng chăm chút qua nhiều năm chứ không phải một hiện vật trưng bày.
Phía trước là một dãy bàn gỗ, trên bàn xếp từng hàng chậu hoa nhỏ bằng gốm, hoa cúc vàng và trắng, mỗi chậu cắm một cây nến hoặc một nén nhang. Vải đỏ và vải vàng phủ quanh bệ. Mùi nhang, mùi sáp, và tiếng ai đó quét sân phía sau. Sau tất cả những con số — 109 mét, 70 mét, 130 mét — thì đây là chỗ duy nhất mình thấy gần gũi: một pho tượng vừa một vòng tay, và những mảnh vàng do người ta tự tay dán.
Pho tượng trong am: vàng lá dán không đều, chỗ kín chỗ hở — dấu tay của rất nhiều người, qua rất nhiều năm.
Một bức chân dung trong khung vàng
Cạnh am có một khung ảnh lớn, viền vàng chạm trổ, treo trên một bệ đá trắng. Trong khung là chân dung một vị sư già, đầu trọc, mặc áo nâu, một tay chống gậy, mắt nhìn hơi xuống — kiểu ảnh chụp vội trong vườn, sau lưng là mấy luống hoa. Dưới chân khung, người ta đặt hai vật hình búp sen bằng kim loại, mấy bó hoa hồng và hoa cúc, và một dải vải vàng.
Mình không dám chắc chân dung này là ai, nên chỉ dám nói điều mình thấy: cách người ta đặt hoa và giữ cho khung ảnh sạch sẽ cho thấy đây là người có ơn với chỗ này. Và nếu đúng như mình nghĩ — rằng đó là vị Tăng thống đã lên tiếng dừng việc nổ mìn năm 1995 — thì bức ảnh ấy là một lời cảm ơn đặt ngay chỗ người ta đi qua nhiều nhất.
Khung ảnh và hoa bên cạnh am. Mình không chắc đó là ai, nhưng cách người ta chăm sóc chỗ này thì rõ ràng.
Ở đây không có ai bán vé, không có cổng soát, cũng không có biển ghi điểm du lịch. Xe khách đỗ thành hàng, người ta xuống, đi bộ một vòng, chụp ảnh, rồi lên xe. Nhưng dưới chân vách đá có một hàng dây xích và một tấm biển nhỏ: không được bước vào khu vực sát vách. Đá vôi có thể rơi, và pho tượng thì không thể làm lại lần thứ hai.
Rời núi, và bữa tối ở Pattaya
Về lại Pattaya thì trời đã tối. Cả ngày ăn qua loa nên bữa tối hôm đó gọi rất nhiều: một chảo trứng chiên dày, một nồi lẩu tom yum bốc khói, cá chiên giòn rưới nước mắm ớt, mực xào ớt chuông, rau xào, gà chiên, tôm hấp. Một cái bàn tròn xoay, ai cũng đói, và không ai nhắc lại chuyện pho tượng cho đến khi tráng miệng.
Mình thích cách một ngày du lịch kết thúc như thế: có một thứ rất lớn buổi chiều, rồi một bữa ăn rất đời buổi tối. Pho Phật 109 mét ở lại trên vách núi; còn mình mang về một chỗ trong đầu, cạnh mấy mảnh vàng lá dán vụng về trên mình pho tượng nhỏ.
Bữa tối ở Pattaya: trứng chiên, tom yum, cá chiên giòn, mực xào ớt chuông — phần thưởng cho một ngày ngửa cổ.
Nói thật một chút: Khao Chi Chan không phải chỗ để dành cả buổi. Nếu bạn đi với tâm thế phải xem cho hết, bạn sẽ thấy nó chỉ là một vách đá có hình vẽ, và 20 phút là hết chuyện. Nó cũng không có nội thất chùa để tham quan, không có gì để mua, không có gì để chơi. Giữa trưa thì nóng và chói, đứng chụp một tấm là muốn quay ra xe. Chỗ này chỉ đáng khi bạn đến lúc nắng chếch, đi chậm, và chịu ngồi im vài phút. Còn nếu bạn đang tìm một chỗ mát, có nhiều thứ để làm, thì đi Nong Nooch hay Silverlake sẽ vui hơn — và thật lòng, chẳng có gì sai với điều đó.
Kinh nghiệm nếu bạn muốn đi
- Miễn phí, mở 6 giờ – 18 giờ mỗi ngày. Không có quầy vé; nếu có hòm công đức thì tuỳ tâm.
- Cách Pattaya khoảng 20 km, 25–30 phút xe. Grab, taxi hay xe riêng đều được; không có xe buýt công cộng chạy thẳng vào cổng, nên nếu đi songthaew thì phải xuống đường Sukhumvit rồi đi tiếp.
- Đi lúc sáng sớm hoặc sau 15 giờ 30. Đây là mẹo quan trọng nhất: giữa trưa các đường vàng gần như không hiện, còn chiều muộn thì cả pho tượng sáng lên.
- Mang nước, mũ, kem chống nắng. Bãi cỏ trước núi không có bóng mát đáng kể, và đứng lâu dưới nắng tháng 2 rất mệt.
- Ăn mặc kín đáo: che vai và đầu gối. Đây là chỗ thờ tự, dù không có cổng kiểm soát.
- Đừng bước qua hàng dây xích. Khu sát vách là khu cấm vì đá có thể rơi, không phải để chụp ảnh đẹp hơn.
- Chụp toàn cảnh từ bãi cỏ, không cần zoom. Muốn thấy hết pho tượng thì phải lùi ra xa; đứng gần chỉ thấy một mảng đá.
- Coi chừng khỉ. Quanh núi có khỉ sinh sống; đừng cho ăn, đừng để đồ ăn trong túi hở.
- Ghép chuyến: Wat Yansangwararam, Viharn Sien (miếu thờ kiểu Trung Hoa), vườn nho Silverlake và Nong Nooch đều trong bán kính vài cây số — đi một buổi là đủ cả bốn chỗ.
- Tránh khung 10–15 giờ nếu bạn không thích đoàn xe khách: đó là lúc các tour nửa ngày đổ về cùng một lúc.
Một chút cảm nhận
Mình vẫn nghĩ về cái nghịch lý của chỗ này: một ngọn núi bị đục vì người ta cần đá làm đường băng, rồi được cứu bằng cách khắc lên đúng vết đục đó một pho Phật. Không phải xây lại, không phải che đi — mà biến vết sẹo thành chỗ để người ta chắp tay. Trong tất cả những nơi mình từng đến ở Thái Lan, đây là chỗ kể câu chuyện đó rõ nhất mà không cần một tấm biển giải thích nào.
Và có một chi tiết mình không quên: trong am nhỏ, những mảnh vàng lá dán chồng lên nhau, chỗ dày chỗ mỏng, không đều, không đẹp theo kiểu ảnh quảng cáo. Nhưng chính vì thế nó thật. Một bên là pho Phật 109 mét làm bằng laser và gạch mosaic, một bên là pho tượng nhỏ được dán vàng bằng tay qua bao nhiêu năm. Cả hai đều là cách người ta nói lên cùng một điều.
Ảnh trong bài do mình chụp tại Khao Chi Chan (Na Chom Thian, Chonburi) và Pattaya; toạ độ ảnh rơi vào khoảng 12,766 N – 100,957 E. Vui lòng ghi nguồn "Mìn Thích Làm Vlog" khi dùng lại.
Some places you visit only because they happen to be on the way home. Khao Chi Chan was one of those. We were driving south from Pattaya to Na Chom Thian that afternoon, planning to stop for half an hour at most — and then the mountain came out from behind the trees and the car went quiet for a while.
On the grey cliff sits a Buddha. No statue was put up there at all: only stone, and lines cut deep into the stone and filled with gold, so fine that from a distance it still glows, as if someone had traced an already existing statue with a gold pen. I stood at the foot of the mountain, head tilted back, and thought: some things are not built, they are simply made to appear.
Khao Chi Chan from the lawn in front. The whole Buddha is nothing but lines — and still the mountain became a place of worship.
Out of Pattaya, and the mountain behind the trees
From central Pattaya you head south along Sukhumvit Road, past Jomtien, past petrol stations and a row of shops selling beach gear, then turn left into a small road called Baan Yen — rural road Chb. 1003. Four kilometres further on, the mountain is on your left.
The whole drive is about 20 kilometres, 25 to 30 minutes. There are easy landmarks on the way: the Silverlake vineyard with its European-style gates, the Ramayana water park, and a string of attractions that grew up around them. But what stayed with me was not any of those, it was the moment the limestone hill appeared: shaped like an upturned cone, one side a sheer, impossibly flat wall, as if someone had planed it.
That flat wall is not natural. It is the scar of the years when the hill was blasted for stone.
The mountain that was once quarried away
Stone from Khao Chi Chan was carried off to build runways at U-Tapao air base during the Vietnam War — the years when American servicemen were stationed in this area and Pattaya turned from a fishing village into an entertainment town. By the early 1990s the quarrying was still going, and the hill was at risk of being eaten away layer by layer until there was nothing left to look at.
In 1995, Somdet Phra Yanasangworn — then the Supreme Patriarch of Thailand — spoke out to stop the mining. The idea went to the King: turn what was left of the cliff into a Buddha image to mark 50 years of King Bhumibol Adulyadej on the throne, in 1996. The King agreed, and allowed stone from the mountain itself to be used.
The work was given to a private company, with the Asian Institute of Technology (AIT) as consulting engineers and site supervisors. In January 1996, a technical team from the Phra Chomklao Technology Institute in Thonburi used lasers to cut into the limestone — the first time the technique had been used for a Buddha image on this scale. The cliff face was levelled first, then the outline was cut into it.
The traces are still there, and more visible than I expected: directly below the image is a field of rubble piled into heaps, grass growing between the stones, and a line of iron posts with a chain across — the boundary nobody may cross to reach the wall. Standing there, you understand that this was a quarry before it was a shrine.
Why lines, and not a relief
This is my favourite part of the story. The King reviewed the options and decided against a raised image and against a relief: only lines, but cut deep and dark enough that a Buddha is still legible from far away. The reasons were practical — a raised relief on limestone would need constant maintenance, the construction would take far longer, the cost would be much higher, and limestone does not hold fine shapes well.
The result is an image 109 metres tall, 70 metres across the knees, seated on a lotus base 21 metres high — 130 metres from the base to the top. The grooves are roughly 30–40 centimetres wide and 10 centimetres deep, filled with gold-coloured mosaic tiles (some sources say gold leaf). The afternoon light hits those tiles, and that is why the image glows even though it is only a drawing on rock.
The posture is seated, the right hand over the knee with the fingers pointing down — the gesture of calling the earth to witness, the moment before enlightenment. The model came from Phra Phuttha Nawarat Bopit, in a Sukhothai style blended with Lanna. The King gave the image its name: Phra Phuttha Maha Wachira Uttamopat Satsada — roughly, the Buddha, the radiant and supreme teacher, like a great diamond.
Below the image, cut into the rock, are two lines of Thai script in gold. The short one is ๒๕๓๙ — Buddhist year 2539, that is 1996. The long one is the name. I stood looking at those two lines for a long time, because they are the only thing on that wall that tells a visitor what happened here, in which year, and for whom.
Up close you see how fine the lines are: each one a groove of stone filled with gold, following the ear, the folds of the robe, every petal of the lotus.
One thing I had not expected: those gold lines are not always gold. At midday, with the sun straight overhead, they almost disappear and all you see is a flat grey wall. Around four in the afternoon, when the light comes in sideways, the whole image comes out — thin as thread — and you understand why they chose to draw rather than to build up.
Standing at the foot of the mountain
The ground in front is a wide lawn, green in places and already dry in others in February. A paved path runs across it, a few shrubs are clipped into spheres, there is a small red-roofed shelter, two yellow flags and a white information board. People walk about in small groups, every one of them with their head tipped back.
At that distance, people become dots. In the photo I am standing in front of the cliff and I am a short segment about a tenth of the image height — a strange feeling, as if you had been shrunk precisely so that you would notice it. The lawn is wide, yet nobody runs; voices stay low. A place like this makes you lower your voice without being asked.
Standing at the distance where you can see the whole image — and see exactly how small you are.
I am not a Buddhist, but here your hands come together on their own. Nobody tells you to.
A black statue in a pavilion, and a thousand flakes of gold
To the right of the lawn stands a small open-sided pavilion. Inside is a seated Buddha in bronze or dark stone, and over its whole body are thousands of flakes of gold leaf pressed on top of each other — thick in places, down to a single scale-like patch in others. The statue is no longer evenly black: it is mottled and glittering, like something a community has looked after for years rather than an object behind glass.
In front is a line of wooden tables, and on them rows of small ceramic pots with yellow and white chrysanthemums, each holding a candle or a stick of incense. Red and yellow cloth drapes the base. The smell of incense, the smell of wax, and somewhere behind, someone sweeping the yard. After all the numbers — 109 metres, 70 metres, 130 metres — this was the only place that felt close: a statue you could almost put your arms around, and gold put there by hand.
The statue in the pavilion: gold leaf applied unevenly, thick here and bare there — the handprints of a great many people over a great many years.
A portrait in a gold frame
Beside the pavilion hangs a large photograph in an ornate gold frame, mounted on a white stone base. It shows an old monk, head shaved, in brown robes, leaning on a walking stick, eyes cast slightly down — the kind of picture taken quickly in a garden, flower beds behind him. Below the frame someone has placed two lotus-bud vessels in metal, bunches of roses and chrysanthemums, and a strip of yellow cloth.
I cannot say for certain who he is, so I will only say what I saw: the way the flowers are arranged, and how clean the glass is kept, tells you this is someone owed a debt by this place. And if it is who I think it is — the Supreme Patriarch who spoke out to stop the blasting in 1995 — then that photograph is a thank-you note hung where the most people will pass it.
The frame and the flowers beside the pavilion. I cannot say who he is, but how carefully it is kept is obvious.
There is no ticket booth here, no gate, no sign calling this a tourist attraction. Coaches park in rows, people get out, walk a lap, take photos, get back on. But at the foot of the cliff there is a chain and a small board: do not enter the area against the wall. Limestone falls, and this image cannot be made a second time.
Leaving the mountain, and dinner in Pattaya
By the time we were back in Pattaya it was dark. We had eaten almost nothing all day, so dinner was excessive: a thick folded omelette, a bubbling tom yum hotpot, crisp fried fish under chilli fish sauce, squid with bell peppers, stir-fried vegetables, fried chicken, steamed prawns. A round table with a lazy Susan, everyone hungry, and nobody mentioned the Buddha again until dessert.
I like the way a travel day ends like that: something enormous in the afternoon, something very ordinary to eat at night. The 109-metre Buddha stays on the cliff; what I brought home was a small place in my head, next to those clumsily applied flakes of gold on the little statue.
Dinner in Pattaya: omelette, tom yum, crisp fried fish, squid with peppers — a reward for a day spent looking up.
An honest note: Khao Chi Chan is not a place to spend half a day. If you arrive thinking you have to see everything, you will find a cliff with a drawing on it, and twenty minutes will be the end of it. There is no temple interior to tour, nothing to buy, nothing to do. At midday it is hot and glaring, and after one photo you want to be back in the car. It is only worth it if you come when the light slants, walk slowly, and are willing to sit still for a few minutes. If you are looking for somewhere cool with plenty to do, Nong Nooch or Silverlake will be more fun — and there is nothing wrong with that.
Practical notes if you want to go
- Free, open 6am–6pm daily. No ticket desk; there may be a donation box, entirely up to you.
- About 20 km from Pattaya, 25–30 minutes by car. Grab, taxi or a private car all work; no public bus runs to the gate, so by songthaew you get off on Sukhumvit and continue from there.
- Go early morning or after 3.30pm. This is the most useful tip: at midday the gold lines barely show, while late afternoon lights the whole image up.
- Bring water, a hat, sunscreen. The lawn in front has almost no shade, and standing in February sun gets tiring fast.
- Dress covered: shoulders and knees. This is a place of worship even without a gate.
- Do not step past the chain. The strip against the wall is closed because rock falls, not because the view is better inside.
- Shoot the wide view from the lawn, no zoom needed. To get the whole image in you have to step back; up close it is just a patch of stone.
- Watch for monkeys. They live around the hill; do not feed them and do not leave food in an open bag.
- Combine stops: Wat Yansangwararam, Viharn Sien (the Chinese-style shrine), Silverlake vineyard and Nong Nooch are all within a few kilometres — one half-day covers all four.
- Avoid 10am–3pm if coach groups bother you: that is when the half-day tours all arrive at once.
A last thought
I keep thinking about the paradox of the place: a mountain blasted because people needed stone for runways, then saved by carving a Buddha into the very scar the blasting left. Not rebuilt, not covered up — the wound turned into somewhere to put your hands together. Of all the places I have been in Thailand, this one tells that story most clearly without a single explanatory sign.
And one detail I cannot forget: in the little pavilion, the flakes of gold pressed on top of each other, thick here, thin there, uneven, nothing like a brochure photograph. That is exactly why it is real. On one side, a 109-metre Buddha made with lasers and mosaic tiles; on the other, a small statue covered in gold by hand over many years. Both are ways of saying the same thing.
Photos taken by me at Khao Chi Chan (Na Chom Thian, Chonburi) and in Pattaya; the GPS in the files falls around 12.766 N – 100.957 E. Please credit "Mìn Thích Làm Vlog" if you reuse them.
Bình luận
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Đăng nhập hoặc đăng ký để bình luận.